هر آن چه باید درباره دوچرخه سواری در شهر بدانید

۱۶ اسفند ۱۳۹۹

آیا علاقه‌مند به دوچرخه سواری در شهر هستید؟ آیا از قوانین و شرایط آن خبر دارید؟ دوچرخه سواری در شهر می‌تواند راه نجات شهروندان در کلان‌شهر‌ها باشد.

بدون تردید دوچرخه‌سواری در شهر را می‌توان به عنوان یکی از مهم‌ترین روش‌های کنترل و کاهش آلودگی هوا، ترافیک و بسیاری از مشکلات دیگر معرفی کرد. در این مقاله قصد داریم دوچرخه‌سواری در شهر را از نگاه متفاوت مورد بررسی قرار دهیم تا ضرورت پیگیری و اهمیت تبدیل ایده‌های جذاب به عمل را در این حوزه مهم، تشریح کنیم.

مزایای دوچرخه سواری در شهر

  مزیت‌های دوچرخه‌سواری در کاهش آلودگی هوا و ترافیک می‌تواند برای کلان‌شهرها اهمیت زیادی داشته باشد. امروزه به دلیل رشد خرید و فروش خودروهای شخصی و استفاده بی‌رویه از آن‌ها، ترافیک به یک مشکل بزرگ تبدیل شده و تاثیر زیادی در افزایش آلودگی هوا دارد. هم اکنون فقط یک روش برای کنترل آلودگی هوا و کاهش استفاده از خودروهای شخصی وجود دارد و آن هم دوچرخه‌سواری است.

به عنوان مثال برای رفتن به محل کار لازم نیست از خودروی شخصی خود استفاده کنید. اگر این مسئله توسط آحاد مختلف جامعه درک و مورد قبول واقع شود، عبور و مرور به حداقل خواهد رسید و غیر از کاهش آلودگی هوا و ترافیک، دوچرخه سواری در شهر نیز به یک فرهنگ تبدیل می‌شود و میزان سلامت جامعه را افزایش خواهد داد. البته رسیدن به این نقطه نیازمند وضع قوانین و حمایت‌های خاص مسئولان بوده که در ادامه تعدادی از راهکارهای عملی انجام شده در سایر کشورها که در زمینه استفاده از دوچرخه به جای خودروهای شخصی، مورد توجه قرار گرفته‌اند را مرور می‌کنیم.

قوانین دوچرخه سواری در شهر

در حال حاضر نمی‌توان گفت که دوچرخه سواری در شهر مبتنی بر رعایت قوانین خاص خود است. امروزه شاهد دوچرخه‌سوارانی هستیم که به صورت مشترک از خیابان‌های شلوغ و محل تردد خودروهای سواری، استفاده می‌کنند و همین مسئله می‌تواند آمار تصادف‌ها را افزایش دهد. البته توجه داشته باشید که آمار تصادف‌های جاده‌ای با دوچرخه‌سواران بسیار ناچیز بوده و همان درصد کم هم با وضع قوانین خاص و اجرای پروژه‌هایی مانند توسعه مسیرهای مخصوص دوچرخه‌سواران به صفر خواهد رسید.

به عنوان مثال، یک دوچرخه سوار نباید از میان دو خودرو در ترافیک‌ها عبور کند یا همواره باید به دست‌اندازها و چاله‌های موجود در راه توجه ویژه داشته باشد. همچنین داشتن کلاه ایمنی برای دوچرخه‌سواران یک امتیاز مثبت به حساب می‌آید و در صورت بروز حادثه از آن‌ها محافظت می‌کند. دوچرخه‌سواری در شهر نیازمند تمهیدات خاص خود بوده و در صورتی که این امر عملی شود، افراد بیشتری مشتاق دوچرخه‌سواری خواهند شد. همان طور که گفته شد، ایجاد راه‌های مخصوص برای دوچرخه‌سواری کنار اتوبان‌هایی که محل تردد خودروهای شخصی هستند، می‌تواند راهکاری بسیار مناسب برای علاقه‌مندان به دوچرخه‌سواری باشد؛ با انجام این کار، آمار تصادف‌ها به حداقل خواهد رسید.

نمونه‌های خارجی دوچرخه سواری در شهر

اگر بخواهیم نام یک کشور را به عنوان قطب دوچرخه سواری اعلام کنیم، قطعا هلند را انتخاب خواهیم کرد. این کشور در دهه‌های گذشته شرایط مشابه تهران را تجربه کرده است، اما هم اکنون به کشوری تبدیل شده که بیشتر سفرهای درون شهری آن از طریق دوچرخه انجام می‌شود.

ابتدا دولت‌مردان هلند در حمایت از گروه‌های مختلف محیط زیستی و اعتراض‌های گوناگون مدنی، روز یکشنبه را به عنوان روز بدون خودرو نامیدند و هر گونه رفت و آمد با وسایل نقلیه شخصی، ممنوع شد. این شرایط با ایجاد زیرساخت‌های مختلف همانند مسیرهای خاص برای دوچرخه‌سواران و وضع قوانین مشابه، گسترش پیدا کرد و هم اکنون موفق شده است شرایط مطلوبی را در زمینه رشد فرهنگ دوچرخه‌سواری به دست آورد.

در صورتی که الگوبرداری‌های خوبی متناسب با شرایط و نیاز جامعه توسط مسئولان صورت بگیرد، قطعا شاهد افزایش استقبال مردم در استفاده از دوچرخه به جای خودروهای شخصی خواهیم بود. به عنوان مثال می‌توان تسهیلاتی را برای خرید دوچرخه در نظر گرفت یا برای کسانی که استفاده از خودروهای شخصی را به کمترین میزان خود در یک ماه رسانده‌اند، حمایت‌های ویژه‌ای را در نظر گرفت. البته تصویب قوانین هم در گسترش این کار و فرهنگ‌سازی، تاثیر بسیار زیادی خواهند داشت.

شرایط دوچرخه‌سواری شهری در ایران

در حال حاضر ایجاد راه‌ها و زیرساخت‌های خاص برای دوچرخه‌سواران در شهر تهران، پیش‌بینی شده و در جریان است. البته انجام این کار و گسترش راهی که آغاز شده نیازمند هماهنگی میان ارگان‌های مختلف از جمله راهنمایی و رانندگی بوده تا بتوان مسیرهای مخصوصی را برای دوچرخه‌سواران در نظر گرفت. توجه داشته باشید که دوچرخه‌سواران نیازمند پارکینگ‌های خاص خود هستند و انجام این اقدامات، می‌تواند نظر شهروندان را به استفاده از دوچرخه به جای وسیله نقلیه شخصی، تغییر دهد. در صورتی که چنین اقداماتی با برنامه‌ریزی صحیح عملیاتی شود، قطعا مزایای بسیار زیادی از جمله کاهش ترافیک شهری و در نهایت، کاهش آلودگی هوا و کاهش آمار سوانح جاده‌ای را به دنبال خواهد داشت.