کرونا ویروس باعث افزایش دوچرخه‌سواری در اروپا شد

۲۰ بهمن ۱۳۹۹

بر اساس اطلاعات به دست آمده، استقبال مردم اروپا از دوچرخه سواری در دوران همه‌گیری کرونا ویروس افزایش یافته است، اما آیا این عادت خوب ماندگار خواهد شد؟

در دوران همه‌گیزی کرونا دوچرخه‌سواری در اروپا به دلیل ممنوعیت‌های عبور و مرور با وسایل نقلیه شخصی و ازدحام حمل و نقل عمومی با استقبال بیشتری نسبت به قبل مواجه شده و مورد توجه افراد بیشتری قرار گرفته است. بسیاری از مسئولان شهرهای کشورهای اروپایی امیدوارند تا بتوانند این عادت خوب را دائمی کنند و بدین ترتیب، پس از عادی شدن شرایط و عبور از دوران کابوس‌وار همه‌گیری کروناویروس، ماشین به عنوان وسیله نقلیه شخصی کمتر استفاده شود.

شهرهای 15 دقیقه‌ای

Fernandez Lores به عنوان شهردار پونته درا اسپانیا، از ماشین نفرت دارد. او چیزی در حدود 20 سال قبل از عبارت انبار ماشین برای توصیف شهر خود استفاده کرد و هم اکنون توانسته به این مسئله خاتمه دهد؛ در حال حاضر شهر پونته درا را می‌توان به عنوان یکی از تمیزترین، ایمن‌ترین و پررونق‌ترین شهرهای اسپانیا معرفی کرد. پونته درا شهری با جمعیت 83 هزار نفری است و هنگامی که فرناندز به عنوان شهردار، مسئولیت اداره آن را قبول کرد، یک شهر کوچک، زیبا و در عین‌حال مرده به او سپرده شد. مرکز تاریخی شهر مملو از ماشین بود و خیابان‌های باریک آن هم سرشار از دود و فروشندگان مواد مخدر بود. روزانه 14 هزار خودرو از جلوی دفتر شهردار رد می‌شد و همین مسئله باعث شد او در مصاحبه خود با گاردین در سال 2018 اعلام کند که شهر را مرده تحویل گرفته است.

هنگامی که آقای فرناندز به عنوان شهردار منصوب شد، در کوتاه‌ترین زمان ممکن سراسر مرکز تاریخی شهر را به یک منطقه مخصوص برای عبور عابرین پیاده تبدیل کرد و هرگونه عبور و مرور وسایل نقلیه ممنوع شد. او پارکینگ‌های سطحی موجود را حذف کرد و تقریبا 1700 مکان را برای استفاده عموم مردم، حتی در زیر زمین بازگشایی کرد. همچنین دستور داد چراغ‌های راهنمایی و رانندگی را با دور برگردان جایگزین کنند تا بدین ترتیب، جریان ترافیک کاهش یابد و کنار آن محدودیت سرعت را به 30 کیلومتر در ساعت کاهش داد. به غیر از تمام این فعالیت‌ها، اقدام به راه‌اندازی مسیرهای پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و فضای سبز را می‌توان به عنوان سایر اقدامات مفید و البته مهم فرناندز ذکر کرد.

فرناندز با تعیین قوانین خاص توانست جلوی رانندگانی که ماشین‌های خود را در مقابل ساختمان‌های تاریخی پارک می‌کردند، بایستد و آن‌ها را وادار به پذیرش قوانین کند. قبل از آغاز همه‌گیری بیماری در جهان، فرناندز توانست پونته درا را در سطح جهان به شهرت برساند و همواره به عنوان یکی از مدل‌های شهرسازی مورد ستایش قرار گرفت و موفق به دریافت چندین جایزه بین‌المللی شد.

به نقل از سازمان ملل درباره شهر پونته درا «بیشتر کودکان می‌توانند به تنهایی به مدرسه بروند و خیابان‌ها به واسطه حضور مردم، زنده و شاداب شده است.»

مسئولان شهر پونته درا مدعی هستند که میزان مرگ و میر ناشی از سوانح رانندگی به صفر رسیده و توانسته‌اند انتشار دی‌اکسید کربن را 70 درصد کاهش دهند و در نهایت، رشد 12 هزار نفری را رقم بزنند. همچنین کاهش جرم و افزایش 30 درصدی درآمد ساکنین هم از دیگر پیامدهای مثبت طرح‌های اجراشده بوده است.

پس از گذشت یک سال از آغاز همه‌گیری کووید 19، سایر شهرهای اروپا هم شرایط مشابه پونته درا را پیدا کرده‌اند. در حقیقت این همه‌گیری فرصتی نادر را در اختیارشان قرار داد تا بتوانند سیاست‌هایشان را بازبینی کرده یا بتوانند آنها را پیرامون استفاده از روش‌های جدید حمل و نقل پیاده‌سازی کنند. هنگامی که کرونا ویروس در حال گسترش بود، شهروندان اروپایی تمایل خود را برای استفاده از حمل و نقل عمومی از دست دادند و همین مسئله باعث شد خیابان‌های خالی از ماشین برایشان دلپذیرتر شود؛ دیگر سر و صدای ماشین و دود ناشی از اگزوزهای آن مشاهده نمی‌شود. در این مدت دوچرخه‌سواری گسترش بسیار خوبی پیدا کرده و شهرهایی مانند پاریس و میلان از آن با مفهوم «شهر 15 دقیقه‌ای» یاد می‌کنند؛ جایی که تمام نیازهای زندگی با 15 دقیقه پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری تامین خواهد شد. تحقق یافتن این مفهوم می‌تواند تحولات عمیقی در اقتصاد و جامعه ایجاد کند.

یکی دیگر از شهرهایی که پتانسیل زیادی برای تبدیل شدن به پونته درا را دارد، پاریس است. ایدالگو، شهردار اسپانیایی‌الاصل پاریس قبل از آغاز همه‌گیری، تغییرات زیادی در وضعیت خیابان‌ها ایجاد کرد و از کروناویروس هم برای گسترش پیشرفت هر چه سریع‌تر ایده‌هایی که در ذهن داشت، استفاده کرد.

ایدالگو با 61 سال سن، عضو حزب سوسیالیست فرانسه بوده و برای نخستین بار در سال 2014 میلادی به عنوان شهردار پاریس انتخاب شد. او توانست یک دیدگاه هوشمندانه را برای تغییر شرایط پاریس، انتخاب کند. ایدالگو به جای این که مستقیم با خودرو و صنعت خودروسازی وارد نبرد شود، مسئله آب و هوا را به عنوان یک چالش انتخاب کرد تا بتواند شرایط را تغییر دهد؛ آیا کسی می‌تواند در برابر آب و هوای پاک و راه‌های دستیابی به آن، ایستادگی کند؟

شهردار پاریس تا سال 2016 میلادی، روزهایی را با عنوان Paris Respire در نظر گرفت و در نخستین یکشنبه هر ماه، عبور و مرور اتومبیل را از بیشتر مناطق مرکزی پاریس ممنوع کرده و به جای آن، حمل و نقل عمومی را در روز موردنظر و برای استفاده عموم مردم، رایگان اعلام کرد. همچنین یک بزرگراه شلوغ که در امتداد شلع شمالی رود سن قرار داشت را به یک پارک تبدیل کرد.

برنت تودریان  از سال 2006 الی 2012 میلادی به عنوان یکی از مهم‌ترین استراتژیست‌های شهر ونکوور مشغول فعالیت بود. او درباره تغییرات ایجاد شده در شهر پاریس گفته است: «پاریس یک مدل بسیار مهم برای سایر شهرها به حساب می‌آید. شهرهای اروپایی مانند پاریس به صورت کاملا هوشمندانه، آلودگی هوا را به جای تغییر آب و هوا انتخاب و روی آن تمرکز کردند. آلودگی هوا یک حقیقت و قابل مشاهده است. مردم پاریس از اقدامات ایدالگو راضی هستند.»

ایدالگو قبل از وقوع همه‌گیری، تلاش خود را برای کاهش آلودگی هوا که به معنای استفاده نکردن پاریسی‌ها از ماشین و به جای آن استفاده از دوچرخه یا پیاده‌وری بود، افزایش داد. او قصد دارد 1400 کیلومتر مسیر ویژه را برای دوچرخه‌سواری در سراسر شهر پاریس ایجاد کند؛ تقریبا در هر خیابان شاهد یک خط عبور دوچرخه در نظر گرفته شده است و در کنار آن، هزاران محل پارک خودرو را حذف کرده است. خانم ایدالگو برنامه‌ریزی کرده تا بتواند با اجرای طرح‌های مختلف، حداقل 60 هزار دستگاه یا حدود 70 درصد خودروها را برای افراد، بلااستفاده کند. همچنین از سال 2024 میلادی هم استفاده از خودروهای دیزلی را ممنوع اعلام کرده است.

همه‌گیری کروناویروس موجب افزایش سرعت تغییرات در پاریس شده و تلاش برای ایجاد یک شهر 15 دقیقه‌ای دیگر، ادامه دارد. در مجموع می‌توان گفت که ایدالگو قصد دارد امکان دسترسی پاریسی‌ها به کلیه خدمات ضروری، فروشگاه‌ها، وسایل حمل و نقل عمومی، مدارس، بانک‌ها، خدمت درمانی و پارک‌ها را به گونه‌ای مدیریت کند که نیازی به استفاده از خودروهای شخصی نداشته باشند.

استفاده از دوچرخه و کاهش ترافیک و آلودگی شهر

مدت زمان زیادی است که مسئولان شهرهای مختلف اروپا سعی در کاهش ترافیک دارند، اما انجام این کار به دلیل افزایش تعداد خودروهای شخصی، امکان‌پذیر نبود. برای دستیابی به این هدف، نرخ پارکینگ‌ها افزایش یافت و ساخت بزرگراه‌ها و جاده‌های بزرگ‌تر گسترش پیدا کرد.

به نظر می‌رسد برنامه‌های جدیدی برای استفاده از خودروهای برقی نیز در راه خواهد بود. با این که ایده‌ای بلندپروازانه به نظر می‌رسد، اما انجام آن کاملا امکان‌پذیر است. تعداد زیادی از شهرهای اروپایی در حال الگوبرداری از طرح اجرا شده در پاریس هستند. مانند میلان که با تعریف مکان‌های مخصوص عبور و مرور دوچرخه قصد دارد مردم را نسبت به استفاده از ماشین، دلسرد کند. ویلینوس، پایتخت لیتوانی را هم می‌توان نمونه‌ای جالب دانست؛ شهردار این شهر از یک ماشین زرهی برای خرد کردن ماشینی استفاده کرد که در مکان مخصوص عبور و مرور دوچرخه‌ها پارک شده بودند.

کلیه اقدامات انجام شده را می‌توان برای دستیابی به شهرهایی بدون ماشین و آلودگی هوا دانست تا بتوان از سایر روش‌های حمل و نقل مانند دوچرخه برای رسیدن به اهداف و تامین نیازهای روزمره استفاده کرد. با این که دستیابی نهایی به این اهداف می‌تواند سخت باشد، اما قطعا استفاده از سیاست‌های صحیح و تشویقی می‌تواند نتایج بسیار خوبی به همراه داشته باشد.